2015-Χρονιά Μ. Αναγνωστάκη
Ο Δήμος Θεσσαλονίκης τιμά την μνήμη του ποιητή

Αφιέρωση:
«Για τους ερωτευμένους που παντρεύτηκαν
Για το σπίτι που χτίστηκε
Για τα παιδάκια που μεγάλωσαν
Για τα πλοία που άραξαν
Για τη μάχη που κερδήθηκε
Για τον άσωτο που επέστρεψε
Για όλα όσα τέλειωσαν χωρίς ελπίδα πια».
(Συνέχεια 3, 1962)

Την «Αφιέρωση» επέλεξε η αρμόδια επιτροπή που συνέστησε ο δήμος της γενέθλιας πόλης του προκειμένου να τιμήσει φέτος (10 χρόνια από τον θάνατό του, στις 23 Ιουνίου του 2005, και 90 ακριβώς από τη γέννησή του, στις 9 Μαρτίου του 1925) τη μνήμη του ποιητή. Ακόμα, με αφορμή τις εκδηλώσεις το όνομα του ποιητή Μανόλη Αναγνωστάκη έλαβε, στις 6 Μαΐου, η πλατεία που βρίσκεται στη συμβολή των οδών Φιλίππου, Αμύντα και Πλάτωνος, λίγο πιο πάνω από την Αρχαία Αγορά στο κέντρο της Θεσσαλονίκης.

XARTHS

Το συγκεκριμένο σημείο επιλέχθηκε καθώς αποτελεί το μέσον της διαδρομής που έκανε καθημερινά ο αξέχαστος ποιητής από το σπίτι του στην οδό Μητροπολίτου Γενναδίου έως το Πειραματικό σχολείο. Σύμφωνα με το πρόγραμμα, οι εκδηλώσεις της “χρονιάς Μ. Αναγνωστάκη” για τη Θεσσαλονίκη θα συνεχισθούν στις 23 Ιουνίου (ημερομηνία θανάτου του), με μουσικολογοτεχνική εκδήλωση, η οποία θα περιλαμβάνει ομιλίες, απαγγελίες και μουσικό μέρος (τραγούδια που “γράφτηκαν” σε στίχους του Μ. Αναγνωστάκη) και ονοματοδοσία (αίθουσα “Μανόλης Αναγνωστάκης) της Αίθουσας Πολλαπλών Χρήσεων στο ισόγειο του Δημοτικού Μεγάρου και -το ερχόμενο φθινόπωρο- τη διοργάνωση έκθεσης (ντοκουμέντων, κειμηλίων, φωτογραφιών, ανέκδοτων κειμένων κ.ά, και προσωπικών αντικειμένων, σε συνεργασία με τον γιο του ποιητή), με ταυτόχρονη έκδοση αναμνηστικού τόμου – φυλλαδίου, που θα είναι και ο κατάλογος των εκθεμάτων, είτε στην υπό μετονομασία αίθουσα του Δημαρχείου είτε στο Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης (ΚΙΘ).

Βιογραφία

Κρητικής καταγωγής, γεννήθηκε στην Θεσσαλονίκη στις 29 Μαρτίου του 1925 και πέθανε στην Αθήνα στις 23 Ιουνίου του 2005. Σπούδασε ιατρική και εργάστηκε για ένα διάστημα ως ακτινολόγος στην Θεσσαλονίκη. Κατά την διάρκεια της κατοχής συμμετείχε στην ΕΠΟΝ. Κατά την διετία 1943-1944 ήταν αρχισυντάκτης του περιοδικού “Ξεκίνημα”, που ανήκε στον εκπολιτιστικό όμιλο του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Είχε έντονη πολιτική δράση στο φοιτητικό κίνημα, για την οποία φυλακίστηκε το 1948, ενώ το 1949 καταδικάστηκε σε θάνατο από έκτακτο στρατοδικείο. Βγήκε από τη φυλακή με την γενική αμνηστία το 1951. Το 1978 εγκαταστάθηκε στην Αθήνα.
Εμφανίστηκε στα “Πειραϊκά Γράμματα” του 1941 με τις ποιητικές συλλογές «Εποχές», «Εποχές 2»,«Εποχές 3» και στο φοιτητικό περιοδικό «Ξεκίνημα». Αργότερα εξέδωσε τις συλλογές «Συνέχεια Α’», «Συνέχεια Β’» και «Συνέχεια Γ’». Το σύνολο των έργων του από το 1941 μέχρι το 1956, το κυκλοφόρησε στον τόμο «Ποιήματα». Το 1965 εξέδωσε και μία σειρά κριτικών δοκιμίων με τον τίτλο «Υπέρ και Κατά» ενώ αργότερα υπήρξε και μέλος της εκδοτικής ομάδας των Δεκαοκτώ κειμένων(1970), των Νέων κειμένων και του περιοδικού η Συνέχεια(1973). Από το 1959 ως το 1961 υπήρξε διευθυντής του περιοδικού «Κριτική», μέσα από τις στήλες του οποίου πρόβαλε τα σύγχρονά του ευρωπαϊκά λογοτεχνικά ρεύματα. Συνεργάστηκε με την εφημερίδα «Αυγή» και τα περιοδικά «Ελεύθερα Γράμματα», «Φιλολογικά Χρονικά», «Νέα Ελληνικά», «Διάλογος», «Επιθεώρηση Τέχνης». Το 1970 δημοσίευσε ποιήματα του με τον γενικό τίτλο «Ο Στόχος». Αυτή θα ήταν και η τελευταία συλλογή που δημοσίευε.
Ο Μανόλης Αναγνωστάκης ανήκει σε μια από τις πιο κατατρεγμένες γενιές που γνώρισε η χώρα μας. Εκπρόσωπος αυτής της γενιάς, διεκτραγωδεί τα προβλήματα και τα μαρτύρια της χωρίς όμως να παραμένει για πολύ στο παρελθόν. Προχωρεί συνεχώς ερευνώντας το παρόν και ατενίζοντας το μέλλον. Τα ποιήματα του Αναγνωστάκη, Συμβαδίζουν με την μοντέρνα τεχνοτροπία και εκφράζουν τις σαρκαστικές και καταθλιπτικές καταστάσεις, που δεν αφήνουν περιθώρια διεξόδου στον άνθρωπο. Το 1986 του απονεμήθηκε το Α΄ Βραβείο ποίησης για το έργο του «Τα Ποιήματα 1941-1971» και το 2002 το Μεγάλο Βραβείο Λογοτεχνίας από τα Κρατικά Λογοτεχνικά Βραβεία, ενώ το 1997 ανακηρύχθηκε επίτιμος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
Συνθέτες όπως ο Μίκης Θεοδωράκης, ο Θάνος Μικρούτσικος, ο Δημήτρης Παπαδημητρίου και ο Μιχάλης Γρηγορίου έχουν μελοποιήσει αρκετά ποιήματά του, ενώ έργα του έχουν μεταφραστεί στα αγγλικά, τα γαλλικά, τα γερμανικά και τα ιταλικά.

• Τα παιδιά του Νηπιαγωγείου του ΚΟΠΕΡΤΙ συμμετείχαν σε project για την ποίηση, με αφορμή το “2015-Έτος Μ. Αναγνωστάκη”, με τη δημιουργία λευκώματος, αξιοποίηση οπτικοακουστικού υλικού, προσέγγιση μελοποιημένων ποιημάτων του και αυτοσχεδιασμούς λόγου και εικαστικής απεικόνισης.

Χρυσάνθη Δημητριάδου